المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)

724

كنز العرفان في فقه القرآن‌ (فارسى)

( پدر ) لازم است خوراك و پوشاك مادر را به‌طور شايسته ، بپردازد . هيچ‌كس مؤظّف به بيش از مقدار توانايى خود نيست ، نه مادر حقّ ضرر زدن به كودك را دارد و نه پدر ، و بر وارث او نيز لازم است اين كار را انجام دهد . و اگر آن دو با رضايت يكديگر و مشورت ، بخواهند كودك را ( زودتر ) از شير بازگيرند ، گناهى بر آنان نيست ، و اگر خواستيد دايه‌اى براى فرزندان خود بگيريد ، ايرادى بر شما نيست ، به شرط اينكه حقّ وى را به‌طور شايسته بپردازيد و از ( مخالفت با ) خدا بپرهيزيد و بدانيد كه خدا به آنچه انجام مىدهيد . بيناست » . احكام فقهى آيه : شير مادر بهترين غذا : 1 - شايسته است كه مادران ، فرزندان خود را شير دهند ، چون اين جمله در معناى امر است كه تقدير آن چنين است : « ليرضعن اولادهنّ » ، و ممكن نيست كه جمله بر معناى خبرى باشد ، چون اگر معناى آن « خبر » باشد « كذب » لازم مىآيد ، زيرا گاهى اوقات زنان به فرزندان خود بيشتر يا كمتر از دو سال شير مىدهند . امر در اينجا نيز به دليل « اصل برائت » افادهء وجوب نمىكند ، بلكه مطلق رجحان را مىرساند ، كه شامل وجوب و استحباب است . بنابراين گاهى شير دادن مادر واجب است ، مثل زمانى كه كودك فقط از مادر خود شير مىخورد ، نه از شخص ديگر ، يا مثلا زن شيردهى پيدا نشود يا پدر از دادن مزد زن شيرده ناتوان باشد و نيز مثل رضاع « لبّاء » : نخستين شيرى است كه بعد از ولادت فرزند ، از پستان مادر خارج مىشود و دادن اين شير به نوزاد واجب است ، كه دليل اين وجوب را برخى چنين گفته‌اند كه : نوزاد بدون « لبّاء » زنده نمىماند . گاهى نيز شيردادن زن به فرزند خودش مستحبّ است ، مثل زمانى كه هيچ كدام از اسباب وجوب حاصل نشده باشد ، كه در اين صورت بهترين شير براى كودك . « شير مادر خود » مىباشد و براى زن نيز مستحب است كه او را شير دهد . دو سال مدّت شير دادن : 2 - مدّت شير دادن « دو سال » است . در علّت « تقييد به دو سال » به صفت كامل چند قول گفته شده است . گروهى بر اين عقيده‌اند كه : اين قيد براى « تأكيد » آمده است ، چون گاهى « حول » به قسمتى از سال نيز گفته مىشود . عدّهء ديگرى گفته‌اند : سال ، دو نوع است : « سال تمام » كه همان سال شمسى است و « سال ناقص » كه همان سال